Nieuws

9 november 2017

De Doopsgezinde vredesgemeenschap

Ton van Brussel, lid van de doopsgezinde gemeente Baarn-Soest, schreef voor zijn gemeenteblad een verhaal over 'De Doopsgezinde vredesgemeenschap'.


 

Deze zomer riep de Conferentie van Europese Kerken CEC), de Europese Unie op een grotere rol te spelen op het gebied van vrede en verzoening met behulp van niet-militaire middelen. De oproep is een reactie op het voornemen van de Europese Commissie om ook op defensiegebied tot samenwerking te komen en daar geld voor uit te trekken.

De Nederlandse Doopsgezinden waren vertegenwoordigd op de conferentie en steunden de oproep van harte, want die past in onze aloude ambitie een vredesgemeenschap te willen zijn.

In de 19de eeuw raakte die ambitie op de achtergrond, maar in de 20ste,  met zijn twee grote wereldoorlogen, herleefde ze, met de oprichting begin jaren dertig van ‘De Arbeidsgroep tegen den krijgsdienst’. En ook met de met gevangenis bestrafte weigering van een aantal broeders en zusters om dat deel van de belasting te betalen dat aan defensie werd uitgegeven. Pacifisten waren toen vriendelijk gezegd naïevelingen en minder zacht gezegd landverraders.

Het kan geen kwaad nog eens stil te staan bij dat, in sommige kring, belaste begrip ‘pacifisme’. Wat mij betreft heeft niemand het beter beschreven dan de filosoof en psycholoog Kees Kraaijeveld in zijn ‘vijf klassieke argumenten voor pacifisme en ontwapening’ (2005).

  • Het valse-hoopargument

Zelfs de meest moderne bewapening en de meest strenge controle biedt alleen in schijn een garantie van veiligheid.

  • Het praktische argument

Zelden leidt een oorlog tot het gewenste resultaat. Als een oorlog eenmaal is begonnen is het geweld vaak niet meer te beheersen en treden excessen op.

  • Het economische argument

Bewapening vereist een grote investering van maatschappelijke middelen. Deze middelen zouden ook voor vreedzame doelen kunnen worden aangewend en dan wellicht een groter rendement geven.

  • Het psychologische argument

"Geweld maakt meer kapot dan je lief is". De traumatische gevolgen van oorlogen zijn zo groot dat deze generaties later nog gevoeld worden. Het is de vraag of deze traumatische gevolgen niet weer de kiem van nieuw geweld in zich dragen.

  • Het morele argument

Benjamin Franklin zei: "Er bestaat geen goede oorlog en er bestaat geen slechte vrede". Oftewel: oorlog is in zichzelf iets slechts.

Kraaijevelds argumenten zijn daarom zo sterk omdat ze alle relevante toetsstenen adresseren en daarmee toekomen aan de belangrijkste vraag: wat de winst is van een oorlog?

Vandaag de dag is het relatief goede nieuws dat er aanzienlijk minder oorlogen worden gevoerd dan vroeger. In 1990 waren het er 26, in 2017 nog 11 en bovendien met aanzienlijk minder slachtoffers. Dat geldt ook voor het aantal slachtoffers van terreur. De afgelopen 15 jaar kwamen 577 mensen om het leven; de 15 jaar daarvoor 2.120.

We zijn ogenschijnlijk nog nooit zo goed geïnformeerd geweest als nu. Door een veelvoud aan media zitten we eerste rang bij het kleinste incident dat zich in de wereld voordoet. De keerzijde is dat we ons overrompeld voelen door de waan die het nieuws ons brengt. Hoe moet je je daartoe verhouden? Kan dat eigenlijk wel?

Het is goed te beseffen dat het die overrompeling van de waan is en dat het veel minder de feiten zijn, die onze blik vertroebelen. En ook dat we er daardoor te neigen te weinig stil te staan bij zowel de onzin van oorlog, als bij de omvang ervan. Elke oorlog en elke terreuraanslag is er een te veel, maar er valt hoop te putten uit de cijfers die duidelijk maken dat de wereld wel degelijk op een betere weg is dan in de vorige bloeddorstige eeuw.

Wij Doopsgezinden en vredelievenden leven niet buiten de werkelijkheid. We betalen belasting, ook voor defensie, die in de Nederlandse variant vooral gericht is op vredes- en ontwikkelingsmissies. Niettemin blijft waakzaamheid geboden. De Brusselse oproep om de Europese Gemeenschap een vredesgemeente laten zijn is hoogst actueel en doet recht aan de idealen van de stichters.

Werk maken van vrede en gerechtigheid kan bovendien niet alleen in Europa, maar ook in je eigen kleine dagelijks wereld. Je hoeft ook geen pacifist te zijn om je in te zetten voor vrede en gerechtigheid. Roelof Kruisinga werd wel minister van defensie in het eerste kabinet Van Agt, maar trad  geïnspireerd door zijn Doopsgezinde achtergrond af toen de NAVO dreigde in te stemmen met het Amerikaanse voornemen een neutronenbom te ontwikkelen.

Veertig jaar geleden ontdekte ik door toeval dat ik niet de pacifist was, die ik dacht dat ik was. Mijn waakse poes Truus wekte me midden in de nacht; er bleken inbrekers in mijn huis. De een vluchtte weg toen ik naar beneden kwam, de ander heb ik er, hoewel onervaren, maar zo bleek toch effectief, uitgevochten. Als huis en haard bedreigd worden, zo weet ik sindsdien, verweer ik me.

Voor wie zich herkent: pacifisme is een mooi ideaal, maar als het je niet past, voel je niet ontmoedigd. Er zijn veel andere mogelijkheden om volwaardig lid te zijn van de Doopsgezinde vredesgemeenschap.


Naar het nieuwsoverzicht

  Meer informatie   Facebook   ANBI-register Doopsgezinde Gemeente Rotterdam
 
  contact maandblad sitemap
  routebeschrijving nieuwsbrief disclaimer
  veelgestelde vragen inloggen  colofon
     
   
  © 2018 Doopsgezind.nl